Przejdź do treści
CyfroweZagłębie

Zamki i ruiny · Siewierz

Zamek biskupów krakowskich w Siewierzu

Ruina z własnym państwem w tle: przez trzy stulecia Siewierz był księstwem biskupów krakowskich, z własnym sądem i własnymi prawami.

Zamek biskupów krakowskich w Siewierzu
fot. Beemwej · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Zamek stoi na wyspie otoczonej fosą, do której prowadzi most. Po latach zaniedbania obiekt uporządkowano i udostępniono — dziś to jeden z lepszych przystanków na trasie przez północne Zagłębie.

Ciekawostka, o której łatwo zapomnieć: „księstwo siewierskie” nie było przenośnią. Biskup bił tu własną monetę i sądził gardłowo.

Rys historyczny XIV–XV wiek

Zamek książąt cieszyńskich, który w 1443 roku wraz z całym księstwem siewierskim kupił biskup krakowski. Od tej pory aż do końca I Rzeczypospolitej było to osobne państewko kościelne z własnym sądownictwem — enklawa wciśnięta między Koronę a Śląsk.

Po rozbiorach zamek zaczął popadać w ruinę. Prace zabezpieczające i udostępnienie turystom to sprawa ostatnich dekad.

Rozwiń pełną historię i ciekawostki

Zamek zbudowali książęta cieszyńscy, ale jego losy odmienił rok 1443: biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki kupił całe księstwo siewierskie. Od tej pory aż do 1790 roku był to osobny organizm — biskupi tytułowali się książętami siewierskimi, bili własną monetę, mieli własne sądy i prawo miecza.

To nie była formalność. Siewierz leżał przy granicy, więc bywał schronieniem dla ludzi, którym paliło się pod nogami po drugiej stronie. Powiedzenie o „siewierskim sądzie” miało w Małopolsce swoje znaczenie i nie było komplementem.

Zamek stoi na sztucznej wyspie, otoczony fosą zasilaną wodami Czarnej Przemszy. Po utracie znaczenia w XVIII wieku popadł w ruinę; dopiero prace ostatnich dekad zabezpieczyły mury i pozwoliły wpuścić zwiedzających.

Ciekawostki

  • Księstwo siewierskie zniesiono dopiero konstytucją Sejmu Wielkiego w 1790 roku — przetrwało niemal do końca I Rzeczypospolitej.
  • Biskupi krakowscy używali tytułu „książę siewierski” jeszcze długo po utracie władzy nad tym terenem.
  • Most na wyspę jest jedynym wejściem — zamek broniła głównie woda, nie wysokość murów.

Pokaż na mapie Otwiera OpenStreetMap w nowej karcie. Mapy nie osadzamy u siebie — to znaczyłoby, że każdy odwiedzający łączy się z cudzym serwerem.

Skąd to wiemy

  1. Siewierz — serwis miasta i gminy Informacje o zamku i jego udostępnianiu.

W podobnym klimacie