Przejdź do treści
CyfroweZagłębie

Zamki i ruiny Natura i woda · Ogrodzieniec

Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu

Największa i najbardziej rozpoznawalna ruina Jury — formalnie w powiecie zawierciańskim, czyli na styku Zagłębia i Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.

Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu
fot. Janmad · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons

Zamek zbudowano na skałach, które są jego częścią: mury wyrastają wprost ze skalnych ostańców i trudno powiedzieć, gdzie kończy się natura, a zaczyna budowla. Stąd tłumy i zdjęcia w każdym przewodniku po Polsce.

Piszemy o nim uczciwie: to już Jura, nie serce Zagłębia. Ale leży w naszym powiecie i trudno udawać, że go nie ma.

Rys historyczny XIV–XVI wiek

Warownia powstała na skalnym grzbiecie w czasach Kazimierza Wielkiego, ale kształt, który dziś podziwiamy, nadali jej w XVI wieku Bonerowie — krakowscy bankierzy. Zamek spłonął podczas potopu szwedzkiego i już nigdy nie wrócił do dawnej świetności; ostatni mieszkańcy opuścili go na początku XIX wieku.

Rozwiń pełną historię i ciekawostki

Pierwsza warownia na Górze Janowskiego powstała w czasach Kazimierza Wielkiego jako ogniwo systemu strzegącego granicy ze Śląskiem. Kształt, który dziś robi wrażenie, nadali jej jednak dopiero Bonerowie — krakowscy bankierzy i jedna z najbogatszych rodzin ówczesnej Polski. W pierwszej połowie XVI wieku przebudowali zamek na rezydencję w duchu renesansu, wykorzystując skalne ostańce jako naturalne ściany.

Świetność trwała krótko. Zamek spłonął w czasie potopu szwedzkiego, odbudowano go tylko częściowo, a kolejny pożar w XVIII wieku dokończył dzieła. Ostatni mieszkańcy wyprowadzili się na początku XIX wieku i od tego czasu jest to trwała ruina — świadomie utrzymywana jako ruina, a nie odbudowywana.

Zastrzeżenie, które powtarzamy: to już Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, nie serce Zagłębia. Leży jednak w powiecie zawierciańskim i trudno udawać, że go nie ma.

Ciekawostki

  • Zamek jest jednym z najczęściej filmowanych obiektów w Polsce — kręcono tu między innymi sceny do „Zemsty” i „Wiedźmina”.
  • Mury w wielu miejscach wyrastają wprost ze skały; budowniczowie oszczędzali kamień, wykorzystując naturalne ściany.
  • Wysokość ostańców sięga tu kilkunastu metrów — to one, a nie fortyfikacje, robiły z tego miejsce trudne do zdobycia.
Zanim pojedziesz

Najmniej ludzi jest rano w dni powszednie. Buty na kamienie, nie klapki.

Pokaż na mapie Otwiera OpenStreetMap w nowej karcie. Mapy nie osadzamy u siebie — to znaczyłoby, że każdy odwiedzający łączy się z cudzym serwerem.

Skąd to wiemy

  1. Zamek Ogrodzieniec — strona obiektu Godziny, bilety, wydarzenia.

W podobnym klimacie